พระกรุวัดจุฬามณี พิมพ์หน้าฤาษีเปลวเพลิง หลังนาง จ.พิษณุโลก

ประวัติการสร้าง
พบที่ วัดจุฬามณี ต.ท่าทอง อ.เมือง จ.พิษณุโลก ซึ่งเป็นวัดโบราณที่สร้างขึ้นก่อนสมัยสุโขทัย มีอายุเก่าแก่หลายร้อยปี โดยแตกกรุออกมาหลายยุคสมัยและเป็นที่นิยมในวงการพระเครื่องมายาวนาน เนื่องจากเป็นพระกรุโบราณ จึงไม่มีการบันทึกจำนวนการสร้างที่ชัดเจน ปัจจุบันพระพิมพ์สามหน้านี้ถือเป็น พิมพ์ที่หายากมาก เนื่องจากจำนวนที่หมุนเวียนในตลาดมีน้อย สภาพที่สมบูรณ์จะพบเห็นได้ยาก

พระกรุวัดจุฬามณี จังหวัดพิษณุโลก เป็นพระเครื่องเนื้อดินเผาที่มีความหลากหลายในเรื่องของพิมพ์ทรงอย่างมาก จุดเด่นและเอกลักษณ์สำคัญที่สุดของกรุนี้คือ มักสร้างเป็นแบบ "พระสองหน้า" (พบมากถึง 90% ของกรุ) และมีส่วนน้อยที่เป็นแบบหน้าเดียวหรือสามหน้า

หากแบ่งตามกลุ่มพิมพ์หลักๆ ที่วงการพระเครื่องนิยมและจำแนกไว้ จะมีพิมพ์สำคัญดังนี้

1. กลุ่มพิมพ์สองหน้า (พิมพ์นิยมและพบมากที่สุด)
เป็นการกดแม่พิมพ์สองด้าน โดยส่วนใหญ่ด้านหนึ่งจะเป็นพระพิมพ์ที่มีซุ้มหรือพิมพ์ฤาษี ส่วนอีกด้านหนึ่งมักจะเป็นพิมพ์พระนางพญา (ทรงสามเหลี่ยม)
- พิมพ์หน้าฤาษี หลังนาง (พิมพ์นี้ถือเป็นพิมพ์นิยมอันดับต้นๆ และพบเห็นได้บ่อยที่สุด)
- พิมพ์หน้าฤาษีเปลวเพลิง หลังนาง
- พิมพ์พระพุทธชินราช หลังนาง
- พิมพ์ชินราช หลังลีลา
- พิมพ์หน้านาง หลังนาง (หรือ พิมพ์นางสองหน้า)
- พิมพ์นางข้างอุ หลังนาง
- พิมพ์ทรงชฎา สองหน้า

2. กลุ่มพิมพ์หน้าเดียว (พบเจอได้น้อยและหายากกว่า)
มีลักษณะการกดแม่พิมพ์เพียงด้านเดียว ส่วนด้านหลังมักเป็นรอยเรียบหรือรอยปาด
- พิมพ์หน้าฤาษี หน้าเดียว
- พิมพ์รัศมี หน้าเดียว
- พิมพ์นาง หน้าเดียว (ทรงสามเหลี่ยมคล้ายพระนางพญา)
- พิมพ์ซุ้มครอบแก้ว / ซุ้มเรือนแก้ว
- พิมพ์ซุ้มข้างขีด / ซุ้มเปลวเพลิง

3. กลุ่มพิมพ์พิเศษ (หายากมาก) พิมพ์สามหน้า (เช่น ด้านหน้าพระพุทธชินราช หลังพระลีลา และพระนางพญา ในองค์เดียวกัน)

เอกลักษณ์และลักษณะเนื้อหาสำหรับพิจารณาเนื้อพระ: เป็นพระเนื้อดินเผา มีทั้งเนื้อละเอียดและเนื้อหยาบ พระเนื้อหยาบจะมีความแกร่งและมีมวลสารพวกกรวดทรายคมๆ ปะปนอยู่ชัดเจนฉายา "พระกรุน้ำ": เนื่องจากเจดีย์ที่บรรจุพระอยู่ติดลำน้ำน่านและมักถูกน้ำท่วมขังในฤดูน้ำหลาก ผิวพระส่วนใหญ่จึงมีลักษณะหนึกนุ่ม หดเหี่ยว มีรูพรุนน้อยๆ หรือมีคราบกรุจากการแช่น้ำเป็นเวลานาน

พุทธคุณเนื่องจากรวมพุทธศิลป์ปางสำคัญเข้าไว้ด้วยกัน ทำให้มีอานุภาพครอบจักรวาลตามคติโบราณ
- พิมพ์พระพุทธชินราช: โดดเด่นด้านเมตตามหานิยม เสริมบารมี เป็นที่รักใคร่ของผู้คน แคล้วคลาดปลอดภัย
- พิมพ์พระนางพญา: หนุนนำเรื่องอำนาจ วาสนา เลื่อนขั้นเลื่อนตำแหน่ง เป็นที่เกรงขามของผู้ใต้บังคับบัญชา
- พิมพ์พระปางลีลา: เสริมด้านโชคลาภ ค้าขายคล่อง การเดินทางปลอดภัย และความเจริญก้าวหน้าในชีวิต